(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.16. అధ్యాయః 016
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
యుయుత్సూలూకయోర్యుద్ధం॥ 1 ॥ శకునిసుతసోమయోర్యుద్ధం॥ 2 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-16-0x(4864)(55651)
యుయుత్సం తవ పుత్రస్య ద్రావయంతం బలం మహత్।
ఉలూకో న్యపతత్తూర్ణం తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్॥ 8-16-1(55652)
యుయుత్సుశ్చ తతో రాజఞ్శితధారేణ పత్రిణా।
ఉలూకం తాడయామాస వజ్రేణేవ మహాబలం॥ 8-16-2(55653)
ఉలూకస్తు తతః క్రుద్ధస్తవ పుత్రస్య సంయుగే।
క్షురప్రేణ ధనుశ్ఛిత్త్వా తాడయామాస కర్ణినా॥ 8-16-3(55654)
తదపాస్య ధనుశ్ఛిన్నం యుయుత్సర్వేగవత్తరం।
అన్యదాదత్త సుమహచ్చాపం సంరక్తలోచనః॥ 8-16-4(55655)
శాకునిం తు తతః షష్ట్యా వివ్యాధ భరతర్షభ।
సారథిం త్రిభిరానర్చ్ఛత్తం చ భూయో వ్యవిధ్యత॥ 8-16-5(55656)
ఉలూకస్తం తు వింశత్యా విద్వ్వా స్వర్ణవిభూషితైః।
అథాస్య సమరే క్రుద్ధో ధ్వజం చిచ్ఛేద కాంచనం॥ 8-16-6(55657)
స చ్ఛిన్నయష్టిః సుమహాఞ్శీర్యమాణో మహాధ్వజః।
పపాత ప్రముఖే రాజన్యుయుత్సోః కాంచనధ్వజః॥ 8-16-7(55658)
ధ్వజమున్మథితం దృష్ట్వా యుయుత్సుః క్రోధమూర్చ్ఛితః।
ఉలూకం పంచభిర్బాణైరాజఘాన స్తనాంతరే॥ 8-16-8(55659)
ఉలూకస్తస్య సమరే తైలధౌతేన మారిష।
శిరశ్చిచ్ఛేద భల్లేన యంతుర్భరతసత్తమ॥ 8-16-9(55660)
తచ్ఛిన్నమపతద్భూమౌ యుయుత్సోః సారథేస్తదా।
తారారూపం యథా చిత్రం నిపపాత మహీతలే॥ 8-16-10(55661)
జఘాన చతురోఽశ్వాంశ్చ తం చ వివ్యాధ పంచభిః।
సోఽతివిద్వో బలవతా ప్రత్యపాయాద్రథాంతరం॥ 8-16-11(55662)
తం నిర్జిత్య రణే రాజన్నులూకస్త్వరితో యయౌ।
పాంచాలాన్సృంజయాంశ్చైవ వినిఘ్నన్నిశితైః శరైః॥ 8-16-12(55663)
శతానీకం మహారాజ శ్రుతకర్మా సుతస్తవ।
వ్యశ్వసూతరథం చక్రే నిమేషార్ధాదసంభ్రమః॥ 8-16-13(55664)
హతాశ్వే తు రథే తిష్ఠఞ్శతానీకో మహారథః।
గదాం చిక్షేప సంక్రుద్ధస్తవ పుత్రస్య మారిష॥ 8-16-14(55665)
సా కృత్వా స్యందనం భస్మ హయాంశ్చైవ ససారథీన్।
పపాత ధరణీం తూర్ణం దారయంతీవ భారత॥ 8-16-15(55666)
తావుభౌ విరథౌ వీరౌ కురూణాం కీర్తివర్ధనౌ।
వ్యపాక్రమేతాం యుద్వాత్తు ప్రేక్షమాణౌ పరస్పరం॥ 8-16-16(55667)
పుత్రస్తు తవ సంభ్రాంతో వివింశో రథమారుహత్।
శతానీకోఽపి త్వరితః ప్రతివింధ్యరథం గతః॥ 8-16-17(55668)
సుతమోమం తు శకునిర్విద్వ్వా తు నిశితైః శరైః।
నాకంపయత సంక్రుద్వో వార్యోఘ ఇవ పర్వతం॥ 8-16-18(55669)
సుతసోమస్తు తం దృష్ట్వా పితురత్యంతవైరిణం।
శరైరనేకసాహస్రైశ్ఛాదయామాస భారత॥ 8-16-19(55670)
తాఞ్శరాఞ్శకునిస్తూర్ణం చిచ్ఛేదాన్యైః పతత్రిభిః।
లఘ్వస్త్రశ్చిత్రయోధీ చ జితకాశీ చ సంయుగే॥ 8-16-20(55671)
నివార్య సమరే చాపి శరాంస్తాన్నిశితైః శరైః।
ఆజఘాన సుసంక్రుద్ధః సుతసోమం త్రిభిః శరైః॥ 8-16-21(55672)
`నాకంపయత సంక్రుద్ధో వార్యోఘ ఇవ పర్వతం'।
తస్యాశ్వాన్కేతనం సూతం తిలశో వ్యధమచ్ఛరైః।
శ్యాలస్తవ మహారాజ తత ఉచ్చుక్రుశుర్జనాః॥ 8-16-22(55673)
హతాశ్వో విరథశ్చైవ ఛిన్నకేతుశ్చ మారిష।
ధన్వీ ధనుర్వరం గృహ్య రథాద్భూమావతిష్ఠత॥ 8-16-23(55674)
వ్యసృజత్సాయకాంశ్చైవ స్వర్ణపుంఖాఞ్శిలాశితాన్।
ఛాదయామాసురథ తే తవ శ్యాలస్య తం రథం।
శళభానామివ వ్రాతాః శరవ్రాతా మహారథం॥ 8-16-24(55675)
సంఛాద్యమానోఽపి దృఢం వివ్యథే నైవ సౌబలః।
ప్రమమాథ శరాంస్తస్య శరవ్రాతైర్మహాయశాః॥ 8-16-25(55676)
తత్రాతుష్యంత యోధాశ్చ సిద్వాశ్చాపి దివి స్థితాః।
సుతసోమస్య తత్కర్మ దృష్ట్వాఽశ్రద్వేయమద్భుతం।
రథస్థం శకునిం యత్తు పదాతిః సమయోధయత్॥ 8-16-26(55677)
తస్య తీక్ష్ణైర్మహావేగైర్భల్లైః సన్నతపర్వభిః।
వ్యహనత్కారాముకం రాజంస్తూణీరాంశ్చైవ సర్వశః॥ 8-16-27(55678)
స చ్ఛిన్నధన్వా విరథః ఖంగముద్యంయ చానదత్।
వైదూర్యోత్పలవర్ణాభం దంతిదంతమయత్సరుం॥ 8-16-28(55679)
భ్రాంయమాణం తతస్తం తు విమలాంబరవర్చసం।
కాలదండోపమం మేనే సుతసోమస్య ధీమతః॥ 8-16-29(55680)
సోఽచరత్సహసా ఖంగీ మండలాని సహస్రశః।
చతుర్దశ మహారాజ శిక్షాబలసమన్వితః॥ 8-16-30(55681)
భ్రాంతముద్ధాంతమావిద్ధమాప్లుతం విప్లుతం సృతం।
సంపాతసముదీర్ణే చ దర్శయామాస సంయుగే॥ 8-16-31(55682)
సౌబలస్తు తతస్తస్య శరాంశ్చిక్షేప వీర్యవాన్।
తానాపతత ఏవాశు చిచ్ఛేద పరమాసినా॥ 8-16-32(55683)
తతః క్రుద్ధో మహారాజ సౌబలః పరవీరహా।
ప్రాహిణోత్సుతసోమాయ శరానాశీవిషోపమాన్॥ 8-16-33(55684)
చిచ్ఛేద తాంస్తు ఖంగేన శిక్షయా చ బలేన చ।
దర్శయఁల్లాఘవం యుద్ధే తార్క్ష్యతుల్యపరాక్రమః॥ 8-16-34(55685)
తస్య సంచరతో రాజన్మండలావర్తనే తదా।
క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన ఖంగం చిచ్ఛేద సుప్రభం॥ 8-16-35(55686)
స చ్ఛిన్నః సహసా భూమౌ నిపపాత మహానసిః।
అధర్మస్య స్థితం హస్తే సుత్సరోస్తత్ర భారత॥ 8-16-36(55687)
ఛిన్నమాజ్ఞాయ నిస్త్రింశమవప్లుత్య పదాని షట్।
ప్రావిధ్యత తతః శేషం సుతసోమో మహారథః॥ 8-16-37(55688)
తచ్ఛిత్త్వా సగుణం చాపం రణే తస్య మహాత్మనః।
పపాత ధరణీం తూర్ణం స్వర్ణవజ్రవిభూషితం॥ 8-16-38(55689)
సుతసోమస్తతోఽగచ్ఛచ్ఛ్రుతకీర్తేర్మహారథం।
సౌబలోఽపి ధనుర్గృహ్య ఘోరమన్యత్సుదుర్జయం॥ 8-16-39(55690)
అభ్యయాత్పాండవానీకం నిఘ్నఞ్శత్రుగణాన్బహూన్।
తత్ర నాదో మహానాసీత్పాండవానాం విశాంపతే॥ 8-16-40(55691)
సౌబలం సమరే దృష్ట్వా విచరంతమభీతవత్।
తాన్యనీకాని దృప్తాని శస్త్రవంతి మహాంతి చ।
ద్రావ్యమాణాన్యదృశ్యంత సౌబలేన మహాత్మనా॥ 8-16-41(55692)
యథా దైత్యచమూం రాజందేవరాజో మమర్ద హ।
తథైవ పాణ్·వీం సేనాం సౌబలేయో వ్యనాశయత్॥ ॥ 8-16-42(55693)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి షోడశదివసయుద్ధే షోడశోఽధ్యాయః॥ 16 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-16-35 మండలానామావర్తనే అనులోమవిలోమాభ్యాసే॥
8-16-36 అసేః సుత్సరోః శోభనముష్టేః॥
8-16-16 షోడశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.